Kancelaria Adwokacka Jakub Spernadel
UMÓW SIĘ NA SPOTKANIE

Rozwód bez zgody małżonka – czy sąd może go orzec?

Brak zgody męża lub żony nie zawsze oznacza, że rozwód jest niemożliwy. Wyjaśniam, kiedy sąd może orzec rozwód mimo sprzeciwu drugiego małżonka i w jakich sytuacjach brak zgody rzeczywiście ma znaczenie prawne.

A co jeśli mój mąż/żona nie chce „dać mi rozwodu”?

„Mąż/żona na pewno się na to nie zgodzi!”

To zdania, które bardzo często słyszę od osób rozważających rozwód.

I rzeczywiście – sprzeciw drugiego małżonka może mieć znaczenie w postępowaniu rozwodowym. Nie oznacza jednak, że jedno stwierdzenie „nie zgadzam się” przesądza o niemożności rozwiązania małżeństwa.

Czy zgoda małżonka jest potrzebna do rozwodu?

O rozwodzie nie decyduje bowiem sama zgoda albo brak zgody małżonków. O tym, czy małżeństwo zostanie rozwiązane, decyduje Sąd, badając, czy w konkretnej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki orzeczenia rozwodu.

Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z nich może żądać rozwiązania małżeństwa przez rozwód.

W praktyce oznacza to, że do wszczęcia postępowania rozwodowego nie jest potrzebna zgodna wola obojga małżonków.

Sąd nie bada wyłącznie tego, czy oboje małżonkowie chcą się rozwieść. Na żądanie jednego z nich ustala przede wszystkim, czy w rzeczywistości doszło między nimi do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, a więc czy ustały łączące ich więzi – duchowa, fizyczna i gospodarcza – oraz czy stan ten ma charakter trwały.

Ponadto zgodnie z art. 56 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Sąd jest zobowiązany wziąć pod uwagę, czy wskutek rozwodu nie ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków oraz czy z innych względów orzeczenie rozwodu nie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Kiedy sprzeciw małżonka może mieć znaczenie?

Oczywiście, sprzeciw jednego z małżonków nie jest dla Sądu obojętny. Nie oznacza jednak automatycznie, że rozwód nie może zostać orzeczony. Sąd ocenia wówczas podstawy takiego sprzeciwu – argumenty przedstawiane przez małżonka oraz potwierdzające je dowody, a także całokształt okoliczności dotyczących małżeństwa, uwzględniając wskazane wyżej kryteria.

Warto również pamiętać o jeszcze jednej kwestii.

Kiedy brak zgody na rozwód może uniemożliwić rozwód?

Zgodnie z art. 56 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Oznacza to, że w niektórych sprawach sprzeciw małżonka może mieć istotne znaczenie prawne. Nie można jednak sprowadzać całej sprawy wyłącznie do prostego pytania: „Czy druga strona zgadza się na rozwód?”.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, utrzymywanie w istocie fikcyjnego małżeństwa nie leży ani w interesie stron, ani w interesie społecznym.

Dlatego ocena możliwości orzeczenia rozwodu nie może sprowadzać się wyłącznie do woli stron – ich zgody albo sprzeciwu.

Ostatecznie znaczenie mają ustawowe przesłanki orzeczenia rozwodu oraz ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd w tym zakresie.

Jaką rolę pełni adwokat w sprawie rozwodowej?

Każda sprawa rozwodowa ma swoją historię. Zadaniem pełnomocnika jest natomiast odpowiednie przełożenie tej historii na argumenty prawne, dowody i konkretne żądania procesowe.

Dobrze przygotowana sprawa to nie tylko znajomość przepisów. To również właściwe przedstawienie faktów, wskazanie tego, co w sprawie jest rzeczywiście istotne, oraz odpowiednie przygotowanie materiału dowodowego.

Jeżeli rozwód jest dopiero przed Państwem i nie wiedzą Państwo, od czego zacząć – zapraszam do kontaktu.